به نام خدا
این روزها در ایام جنگ، استرس و اضطراب و مشکلات روانی، به ویژه سالخوردگان و کودکان و خانم ها رو هدف قرار میده. بنابراین لازم است در این شرایط اقداماتی توسط اطرافیان یا خود فرد برای کاهش آسیب های روانی و مدیرت شرایط انجام بگیره که در ادامه آورده شده:
۱. سلامت روانی:
الف- پذیرش احساسات و مدیریت هیجانات
در شرایط جنگی و شرایط حمله دشمن، احساسات شدید ترس، اضطراب، اندوه و خشم، احساسات طبیعی است. باید توجه داشت که سرکوب این هیجانات و احساسات می تواند به جای کاهش، باعث افزایش غشار روانی و حتی ایجاد مشکلات جسمی شود. بنابراین به جای سرکوب باید این هیجانات تنظیم و کنترل شود. راه کارهای زیر جهت تنظیم هیجانات مناسب است
در شرایط ناشی از حملات اخیر ، تجربه احساسات شدیدی مانند ترس، اضطراب، اندوه و خشم، طبیعی است. سرکوب هیجانات میتواند فشار روانی را افزایش دهد و منجر به مشکلات جسمی و روانی شود. راهکارهای زیر در تنظیم هیجانات مفید هستند:
– نامگذاری هیجانات:
ابتدا احساسات خود را شناسایی کنید و بپذیرید، تا بتوانید بهتر با آنها کنار بیایید.
– تنفس عمیق و تکنیکهای آرامسازی:
برای کاهش استرس، ورزشهای ساده انجام دهید، از روشهای مراقبه (مِدیتِیشن) استفاده کنید و بر لحظات حال متمرکز باشید.
– نوشتن احساسات:
تجربیات و نگرانیهای خود را بنویسید.
– حفظ عادات روزمره:
در حد امکان سعی کنید عادات روزانه خود را حفظ کنید. عاداتی مانند خواب منظم، زمان غذا خوردن و اجرای برنامه های شخصیمی تواند به کاهش استرس کمک کند
– اهمیت خواب و تغذیه مناسب:
خواب کافی و تغذیه مناسب اهمیت زیادی دارند. تغذیه سالم داشته باشید. زمان وعدههای غذایی را مشخص و طبق عادات معمول مصرف باشد. از مصرف بیشاز حد کافئین خودداری کنید تا باعث بیشتر شدن اضطراب نشود.
ب- محدودسازی دریافت اطلاعات
یکی دیگر از عوامل موثر در سلامت روانی و ایجاد استرس و اضطراب، اخبار است. اگر نمی توانید اخبار را از دست ندهید، پس به توصیه های زیر توجه کنید:
– تنها از منابع معتبر خبری استفاده و از شایعات دوری کنید.
– مدت زمان مشاهده اخبار را مدیریت و از قرار گرفتن مداوم در معرض اخبار ناگوار خودداری نمایید.
– روی اطلاعات کاربردی و ضروری تمرکز کنید. لازم نیست جزئیات همه اخبار را دریافت کنید. بهتر است فقط اخبار مفید را پیگیری نموده و از دنبال کردن اخباری که جز تشدید استرس چیزی اضافه نمیکند، خودداری کنبد.
پ- حمایت روانی از کودکان و سالمندان
کودکان و سالمندان در بحرانهای ناشی از حملات اخیر آسیبپذیرتر هستند. مهم است که با حمایت روانی صحیح، احساس امنیت را در آنها تقویت کنیم:
کودکان
– اطمینانبخشی:
حملات نظامی را بهصورت ساده و صادقانه، توأم با اطمینانبخشی و بدون ایجاد وحشت برای کودکان توضیح دهید.
– حفظ فعالیتهای روزمره:
روال عادی زندگی، مانند بازی، مطالعه، تعامل اجتماعی و سایر فعالیتهای روزمره را ادامه دهید تا حس ثبات در کودکان تقویت شود.
– ایجاد فضای امن:
در کنار کودک باشید، او را در آغوش بگیرید و از بازیهای آرامبخش استفاده کنید.
سالمندان
– حفظ ارتباطات:
سالمندان ممکن است احساس تنهایی بیشتری داشته باشند. بنابراین با آنها تماس بگیرید یا به دیدنشان بروید. ارتباط منظم با آنها را حفظ کنید.
– مشارکت دادن سالمندان:
در تصمیمگیریها و گفتگوهای خانوادگی، آنها را نادیده نگیرید و اجازه دهید در گفتگوهای خانوادگی نقش داشته باشند. این کار احساس ارزشمندیشان را بیشتر میکند.
– اطمینان از دریافت اطلاعات صحیح:
سالمندان ممکن است در معرض اخبار نادرست قرار بگیرند. بنابراین دسترسی به اطلاعات صحیح را برایشان فراهم کنید و از آنها بخواهید اخبار را از منابع معتبر دنبال کنند.
– توجه به نیازهای جسمی و روانی:
از وضعیت سلامتی سالمندان اطمینان حاصل کنید، زیرا ممکن است به مراقبتهای پزشکی و خدمات سلامت روان ویژهای نیاز داشته باشند.
ت- در صورت نیاز، از کمک تخصصی بهره ببرید
اگر علائم شدیدی مانند اختلال خواب، افکار آسیبزا یا بحران روانی را تجربه میکنید، بهتر است از متخصصان سلامت روان کمک بگیرید.
۲. سلامت اجتماعی:
الف- نقش ارتباطات اجتماعی در کاهش اضطراب
حفظ روابط اجتماعی در شرایط بحرانی یکی از مهمترین راهکارهای کاهش استرس و افزایش تابآوری روانی است. توصیههای زیر در این زمینه کاربرد دارند:
– ارتباط با خانواده و دوستان را قطع نکنید؛ حمایت عاطفی در این دوران ضروری است.
– اگر امکان دارد، ارتباط حضوری با اطرافیان را حفظ کنید و از تماسهای تلفنی یا مجازی نیز بهره ببرید.
– در گروههای حمایتی شرکت کنید تا حس امنیت و همدلی افزایش یابد.
ب- اطلاعرسانی مسئولانه و مقابله با شایعات
در شرایط ناشی از حملات اخیر ، انتشار اخبار نادرست میتواند باعث افزایش اضطراب عمومی و ایجاد نگرانیهای کاذب شود. برای کنترل این موضوع:
– قبل از انتشار هر خبری، درستیِ آن را بررسی کنید.
– از منابع رسمی برای اطلاعرسانی استفاده کنید.
– اگر دیگران دچار استرس ناشی از اخبار نامعتبر شدهاند، اطلاعات درست را در اختیارشان قرار دهید.
پ- همیاری و کمک اجتماعی
در شرایط بحرانی، همدلی و کمک به دیگران میتواند به افزایش امید و کاهش اضطراب در جامعه کمک کند:
– اگر امکان دارد، به افراد آسیبدیده کمک کنید؛ حتی حمایتهای کوچک مانند تأمین غذا یا دارو.
– با آسیبدیدگان همدردی کنید و از آنها حمایت عاطفی به عمل آورید.
– در صورت امکان در فعالیتهای امدادی مشارکت کنید و در حد توان خود، بخشی از روند کمکرسانی باشید.
ت- حفظ نظم اجتماعی و پایبندی به مسئولیتهای جمعی
جامعه در شرایط ناشی از حملات اخیر با چالشهای زیادی روبهرو است، اما حفظ نظم و مشارکت اجتماعی میتواند تأثیر مثبتی داشته باشد:
– در اجرای قوانین و توصیههای ایمنی همکاری کنید تا امنیت جمعی حفظ شود.
– اگر در فعالیتهای اجتماعی و امدادی شرکت میکنید، هماهنگی را رعایت کنید.
ث- حمایت روانی برای بازماندگان و خانوادههای داغدار
بسیاری از افراد، عزیزان خود را در حملات اخیر از دست داده اند. ارائه حمایت عاطفی و همدلی در این دوران بسیار مهم است. برگزاری مراسم سوگواری ساده و گفتوگو درباره احساسات میتواند به کاهش فشار روانی کمک کند.
حرف آخر:
حملات اخیر یک بحران شدید است که بر سلامت روان فردی و سلامت اجتماعی جامعه تأثیر میگذارد. در چنین شرایطی، پذیرش هیجانات، حفظ ارتباطات اجتماعی، مدیریت اطلاعات و حمایت از کودکان، سالمندان، بیماران، توانیابان و آسیبدیدگان، نقش مهمی در کاهش آسیبهای روانی دارد. همچنین یادآوری ارزشهای فردی و اجتماعی، فکر کردن به آینده، و انجام فعالیتهای کوچکی که حس پیشرفت و امید را تقویت کند، تأثیر زیادی در تابآوری ما دارد. با همدلی، همیاری و پایبندی به اصول انسانی، میتوانیم از این بحران عبور کنیم و آیندهای بهتر را رقم بزنیم.
منبع: انجمن روانشناسی ایران
